اسید فسفریک
اسید فسفریک با فرمول شیمیایی H3PO4 ، یکی از اسیدهای پر مصرف در صنایع شیمیایی است که در سلسله مراتب فرآوری فسفات ها هم به عنوان ماده اولیه و هم به عنوان ماده واسط کاربرد دارد . این کاربرد بسیار متنوع است و طیف وسیعی از کودهای فسفاته (دی آمونیوم فسفات و سوپر فسفات تریپل) مکمل های خوراکی دام وطیور (کلسیم فسفات ها ) پودرهای شوینده صنعتی و خانگی (سدیم تریپولی فسفات) مصارف انسانی (نوشابه سازی –تصفیه آب-خمیر دندان و داروسازی ) صنایع کاغذسازی،آبکاری،عکاسی،نساجی را در برمیگیرد .
فسفر به شکل انواع فسفات ها یکی از اجزا تشکیل دهنده ساختار موجودات زنده است و کاربرد کودهای فسفاته طبیعی مانند استخوان ، ماهی و خون سابقه طولانی دارد . صنایع فسفاته به شکل مدرن آن از اواسط قرن نوزدهم با ساخت کودهای فسفاته آغاز گردیده است که در آن زمان از اثر اسید سولفوریک بر استخوان یا منابع معدنی فسفات برای تغلیظ و فراهم ساختن میزان فسفر قابل دسترسی استفاده می گردید . به موازات گسترش کاربرد کودهای فسفاته روش های ساخت فسفر عنصری و اسید فسفریک و موارد مصرف صنعتی فسفات ها نیز تنوع یافت.
فرآیند تولید اسید فسفریک
اسید فسفریک معمولا به یکی از دو روش خشک (یا حرارتی ) و روش تر تهیه می گردد .
در روش حرارتی که از فسفر عنصری تهیه می گردد ، محصول بسیار گرانتر و میزان ناخالصی کمتری دارد ولی به علت هزینه بالای تولید و مصرف انرژی زیاد در مقیاس های کوچکتر تولید می شود که برای مصارفی نظیر تولید کود شیمیایی و یا خوراک دام و طیور مورد استفاده نمی باشد .
اسید فسفریک تولیدی به روش تر معمولا با غلظت های 52-54% پنتا اکسید فسفر P2O5 در بازار عرضه می شود و پس از اسید سولفوریک از نظر حجم بیشترین میزان تولید و مصرف را بین اسید های معدنی به خود اختصاص داده است .
اسید فسفریک تهیه شده با این روش عندتاٌ در ساخت کودهای فسفاته و خوراک دام وطیور مصرف می گردد . البته می توان این اسید را تصفیه و به اسید بارده تکنیکال یا غذایی(PWA) تبدیل نمود.
مراحل تولید اسید فسفریک
آسیاب خاک : خردایش خاک فسفات و دستیابی به مش استاندارد جهت مرحله واکنش
بخش واکنش : واکنش بین خاک فسفات و اسید سولفوریک و تولید اسید فسفریک ضعیف (%27.0—28.0%)
بخش فیلتراسیون : جداسازی اسید ضعیف از گچ دی هیدرات
بخش تغلیظ اسید : بالا بردن درصد خلوص اسید ضعیف و رساندن به محدوده 50.0%---52.0%
بخش زلال سازی و ذخیره اسید محصول
آنالیز اسید فسفریک
دانلود آنالیز| P2O5 | 50.0 – 52.0 % | - |
| Spg | 1.6 – 1.7 (gr/cm3) | - |
| Solid | 1.5 % | Max |
| SO4 | 3.5 % | Max |
| Fe2O3 | 2.0 % | Max |
| Al2O3 | 2.0 % | Max |
| Cl- | 0.035 % | Max |
| F- | 0.35 % | Max |
| As | 15.0 ppm | Max |
| Cd | 10.0 ppm | Max |
| Pb | 10.0 ppm | Max |
| Hg | 0.1 ppm | Max |
